تعریف دقیق وال پُست
وال پُست به اعضای فولادی (نبشی، قوطی یا ناودانی)، بتنی یا چوبی (در ساختمانهای بنایی) گفته میشود که در طولها و ارتفاعهای مشخص، برای تقسیم دیوار به پنلهای کوچکتر و انتقال بارهای جانبی از دیوار به سازه اصلی استفاده میشوند.
مقابله با کمانش: در دیوارهای بلند یا عریض، وال پُستها با کاهش طول و ارتفاع آزاد، از کمانش و گسیختگی خارج از صفحه دیوار جلوگیری میکنند.
مهار لبهها: وال پُست، لبههای آزاد دیوار را به ستونها، تیرها یا فونداسیون متصل میکند و پایداری آن را افزایش میدهد.
در توسعه ساختمان شما میتوانید خود را آماده پیشرفت و پروازی سریع در تمام کارخانه ها و پروژه های ساختمانی آماده کنید برای اطلاعات بیشتر باما تماس بگرید. یا از دکمه چت پایین برای ارتباط با ما استفاده کنید .
وال پست در قوانین و مقررات
از سال ۱۳۹۴ و به ویژه با تدوین و اجباری شدن پیوست ششم استاندارد ۲۸۰۰ (آییننامه طراحی ساختمانها در برابر زلزله)، اجرای وال پُست و مهار دیوارها دیگر یک گزینه نیست، بلکه یک الزام مهندسی اجباری است. هدف این پیوست، تضمین عملکرد لرزهای دیوارها به گونهای است که:
- دیوار در نیروهای خارج از صفحه (عمود بر دیوار) مقاوم باشد.
- دیوار در برابر نیروهای درون صفحه (برشی و فشاری) به سازه اصلی فشار وارد نکند.
پیوست ششم استاندارد ۲۸۰۰، به طور واضح، اجرای وال پُستهای صلب و جوشی سنتی را که باعث تخریب دیوار میشدند، منسوخ اعلام کرده است. این پیوست بر دو اصل اساسی تمرکز دارد:
قوانین نصب وال پست
آییننامه برای دیوارهای غیرسازهای (که با بلوک یا آجر ساخته میشوند) محدودیتهای ابعادی زیر را تعریف کرده است که در صورت عبور از آنها، نصب وادار الزامی است:
حداکثر طول آزاد: طول افقی دیوار بین دو مهارکننده (وادار یا ستون) نباید از ۴ متر بیشتر شود.
حداکثر ارتفاع آزاد: ارتفاع دیوار (فاصله بین دو تیر) نباید از ۳.۵ متر بیشتر شود.
حداکثر سطح پنل: سطح آزاد دیوار (طول × ارتفاع) نباید از ۱۲ متر مربع بیشتر شود.
اگر دیوار از هر یک از این محدودیتها فراتر رود، باید با استفاده از وال پُستهای قائم و افقی به پنلهای کوچکتر تقسیم شود.
همچنین مقاله دیوار وال اسپید هم شاید برای شما جذاب باشه.
جزئیات اجرایی و کنترل کیفی حیاتی
اجرای صحیح وال پُست نیازمند دقت بالا در تمام مراحل است، زیرا یک خطای کوچک میتواند کل سیستم مهار لرزهای را مختل کند.
مهار لبههای دیوار در سازههای فولادی
استفاده از نبشی منقطع: در محل اتصال دیوار به ستونهای فولادی، باید از نبشیهای کوچک و منقطع به جای جوشکاری مستقیم و سراسری استفاده شود. این نبشیها با پیچ و رولپلاک به ستون متصل شده و دیوار با حرکت کشویی در داخل آنها قرار میگیرد.
ممنوعیت جوشکاری به تیر اصلی: هیچ جوشکاری نباید مستقیماً به عضو اصلی سازه (تیر یا ستون) انجام شود، زیرا این کار باعث تضعیف سازه میشود.
نحوه پر کردن درزهای انقطاع
مواد استفاده شده برای پر کردن درزهای انقطاع افقی و قائم باید تراکمپذیر و انعطافپذیر باشند. رایجترین مواد عبارتند از:
پشم سنگ (Rockwool): به دلیل خواص عایقی حرارتی و صوتی بالا، ماده ایدهآلی است.
فوم فشرده: برای ایجاد فضای خالی درز (اسپیسر) قبل از دیوارچینی.
نوارهای لاستیکی یا فومی: برای پر کردن درزها در دیوارهای تمام شده.
اجرای وال پُست در کنار بازشوها (در و پنجره)
کلافبندی بازشو: تمام بازشوهای بزرگ (مانند پنجرههای عریض یا دربهای ورودی) باید از هر چهار طرف توسط وادارهای افقی (نعل درگاه) و قائم محصور شوند تا یک قاب صلب در اطراف آنها ایجاد شود.
قانون ۱۵ سانتیمتر: اگر فاصله دیوار تا ستون کمتر از ۱۵ سانتیمتر باشد، وادار حذف میشود، اما ضرورت جداسازی لرزهای (درز انقطاع) همچنان باقی است.
جدول مقایسه وال پست در حالت های متفاوت قرار گیری
| ویژگی | وال پُست در سازه فولادی | وال پُست در سازه بتنی |
|---|---|---|
| نحوه اتصال | جوشکاری نبشیهای منقطع به پلیتهای کف و سقف | کاشت بولت یا رولپلاک به تیر و ستون بتنی
|
| نقص سنتی | احتمال آسیب به پوشش ضدحریق ستونها | احتمال آسیب به بتن و آرماتورهای ستون
|
| روش نوین | استفاده از پلیتهای کشویی و بستهای رادیکالی | استفاده از میلگرد بستر و بستهای رادیکالی
|
| نکته حیاتی | باید از جوش دادن به تیر و ستون اصلی پرهیز شود. | باید از آسیب رساندن به خاموتها و آرماتورها پرهیز شود. |
وال پُست در مصالح دیوارچینی
بلوکهای سبک (AAC / هبلکس / لیکا)
روش ترجیحی: میلگرد بستر و بستهای رادیکالی. این سیستم به دلیل ماهیت بلوکهای سبک و استفاده از چسب هبلکس به جای ملات ضخیم، بهترین کارایی را دارد.
مزیت: نیاز به سوراخکاری و تخریب کمتری در بلوکها وجود دارد.
آجر و سفال
روش سنتی: بیشتر از نبشی یا قوطی برای وادار استفاده میشد.
روش نوین: اجرای میلگرد بستر به دلیل ضخامت ملات سنتی کمی دشوارتر است، اما در صورت استفاده از بلوکهای سفالی دارای سوراخهای عمودی، همچنان میتوان از وال پُستهای فلزی با اتصال کشویی استفاده کرد.
کلام آخر
وال پُست در معماری سازهای امروز، دیگر فقط برای جلوگیری از افتادن دیوار نیست؛ بلکه یک جزء فعال در مدیریت انرژی زلزله است. گذار از سیستم صلب و جوشی به سیستم انعطافپذیر مهار دیوار، نشان از بلوغ مهندسی در مواجهه با خطرات لرزهای دارد.
هر مهندس، سازنده و مالک ساختمان باید درک کند که صرفهجویی در اجرای صحیح وال پُست و جداسازی لرزهای، در واقع سرمایهگذاری پرریسکی است که میتواند در یک لحظه، تمام سازه را به خطر اندازد. پیروی دقیق از پیوست ششم استاندارد ۲۸۰۰ و استفاده از سیستمهای مهارکننده نوین مانند میلگرد بستر، اصلیترین راه برای تضمین عملکرد لرزهای و حفظ جان ساکنین است.
استفاده از استاندارد ها همیشه منطقی ترین و بهترین کار بوده این با رایت نکردن این استاندارد ها احتمال وقوع اسیب های غیر قابل جبران میشود